Mikrobiota jelitowa

Przewód pokarmowy stanowi najbardziej reprezentatywne siedlisko mikroorganizmów w całym organizmie człowieka.

Ten unikalny ekosystem określany mianem mikrobioty wraz z układem immunologicznym związanym z błoną śluzową jelit oraz nabłonkiem jelitowym tworzą barierę jelitową. Stabilność struktury, ale i czynności bariery jelitowej jest kluczowa dla szeroko rozumianego dobrostanu organizmu, którego fizjologicznymi wykładnikami są między innymi niezakłócone procesy absorpcji składników odżywczych z pożywienia, metabolizmu energetycznego czy odporności. Choć skład mikrobioty ma względnie stały – na danym etapie rozwoju osobniczego - charakter to przetrwałe naruszenie równowagi mikrobiologicznej (dysbiozy) w jelicie może być jedną z przyczyn i/lub konsekwencji zaburzeń na poziomie tkanek przewodu pokarmowego, ale też innych narządów. Stres, niewłaściwe nawyki żywieniowe, farmakoterapia (ze szczególnym uwzględnieniem antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów, inhibitorów pompy protonowej, doustnych preparatów żelaza) oraz wszelkie stany zapalne i zabiegi w obrębie przewodu pokarmowego naruszają homeostazę mikrobioty prowadząc do rozwoju dysbiozy. Udowodniono, że jelita połączone są z centralnym układem nerwowym szlakiem określanym jako oś mózg-jelita-mikrobiota, co sprawia, że równowaga mikrobiologiczna w jelicie przekłada się na stabilność emocjonalną, stanowiąc tym samym punkt uchwytu dla potencjalnych możliwości terapeutycznych zaburzeń nastroju. Wiadomo również, że dzięki istnieniu osi mózgowo-wątrobowej właściwy skład mikrobioty przewodu pokarmowego zapewnia stabilność gospodarki lipidowej, dzięki czemu ogranicza ryzyko kardiometaboliczne, a także przeciwdziała rozwojowi stanu zapalnego w wątrobie, co w konsekwencji chroni ten narząd przed rozwojem stłuszczenia i marskości.

Aby przywrócić eubiozę w jelicie należy przede wszystkim zmodyfikować nawyki żywieniowe.

Do kanonów dietetycznych należy stosowanie żywności prebiotycznej (bogatej w rozpuszczalne włókna roślinne), jak również żywności zawierającej żywe kultury bakterii (jogurty, kefiry, warzywa fermentowane) oraz przyjmowanie preparatów probiotycznych. Probiotyki to żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Celem probiotykoterapii jest przywrócenie stanu równowagi mikrobiologicznej zarówno strukturalnej jak i czynnościowej - eubiozy. Komórki bakteryjne obecne w probiotykach, ulegają adhezji do komórek nabłonka jelitowego, następnie się namnażają zmniejszając ilość patogennych i potencjalnie patogennych mikroorganizmów. O ile część właściwości probiotycznych szczepów bakteryjnych jest cechą wspólną (np. regulacja pasażu jelitowego, poprawa szybkości odnowy nabłonka jelitowego, hamowanie proliferacji bakterii patogennych i potencjalnie chorobotwórczych) o tyle inne (np. produkcja związków biologicznie czynnych, regulacja działania osi mózgowo-jelitowej czy gospodarki hormonalnej) są wybitnie szczepozależne. Wybór optymalnego preparatu probiotycznego powinien być zatem poprzedzony analizą celu w jakim jest on podawany i jakie korzyści mają zostać osiągnięte.

Preparaty zawierające w swym składzie jeden szczep rekomendowane są dla pacjentów, u których występują objawy wskazujące na istnienie określonych objawów klinicznych.

Przykładowo preparaty monoszczepowe są z sukcesem stosowane w leczeniu zaparć, biegunek, a także innych objawów dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej, również w przebiegu zaburzeń czynnościowych (dyspepsji, zespołu jelita nadwrażliwego). W przypadku antybiotykoterapii, podawany równolegle do leczenia szczep probiotyczny, będący silnym konkurentem w stosunku do bakterii patogennych (odpowiadających za działania niepożądane spowodowane antybiotykoterapią), działa typowo „osłono”. W takich sytuacjach klinicznych najważniejsze jest aby efekt probiotyczny był jak najbardziej przewidywalny i kontrolowany.

Mikroorganizmy znajdujące się w preparatach wieloszczepowych są aktywne na różnych poziomach biologicznych.

Szerokie spektrum oddziaływania sprawia, że probiotyki wieloszczepowe mogą być wykorzystane wspomagająco w terapii schorzeń, których podłoże jest wieloczynnikowe; zespołu metabolicznego, otyłości, alergii, infekcji grzybiczych czy zaburzeń nastroju. Wieloszczepowe preparaty psychobiotyczne wykazują zdolność poprawy nastroju, podczas gdy inne probiotyki zawierające w swoim składzie różne szczepy, mogą być stosowane jako preparaty chroniące narządy wewnętrzne przez czynnikami prozapalnymi czy ograniczające częstość występowania zakażeń pozabiegowych, np. po transplantacjach narządów. Unikalne kompozycje probiotyczne potrafią również przeciwdziałać skutkom stresu fizycznego, np. produkcji wolnych rodników tlenowych i następczym uszkodzeniom bariery jelitowej u sportowców i osób aktywnych fizycznie. Wybrane preparaty synbiotyczne zawierające nie tylko bakterie probiotyczne, ale i prebiotyki (źródło energii dla bakterii jelitowych, np. nietrawione w organizmie człowieka fruktooligosacharydy, inulina) mogą wspomagać proces redukcji masy ciała i poprawiać przebieg kliniczny zaburzeń metabolicznych, w tym cukrzycy.

Strona używa cookies Dowiedź się więcej