OŚWIADCZENIE

Dostęp do treści zamieszczonych na stronie dla profesjonalistów możliwy jest dla osób uprawnionych zajmujących się ochroną zdrowia lub uprawnionych do wystawiania recept lub zajmujących się obrotem produktami leczniczymi.

Jurek Skarżyński - "Trening biegowy metodą Skarżyńskiego"

Dlaczego, kiedy i jak biegacz powinien stosować probiotyki?

Material przygotowany przez: dr n. med. Wojciech Marlicz Doktor nauk medycznych, specjalista chorób wewnętrznych
i gastroenterologii. Doświadczenie zawodowe zdobywał m.in. w Groshadern Hospital (Monachium, Niemcy), Blackburn Royal Infirmary Hospital (Blackburn, Wielka Brytania), University
of Pennsylvania (Filadelfia, USA), Australasian College of Natural Therapies i University of New South Wales (Sydney, Australia). Zainteresowania zawodowe i naukowe dotyczą m.in. roli mikroflory jelitowej w patologii przewodu pokarmowego i zaburzeń metabolicznych oraz wykorzystania nowoczesnych technik endoskopowych w diagnostyce i terapii.
Przewodniczący Zachodniopomorskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, oraz członek m.in. European Crohn’s and Colitis Organization i European Society
of Neurogastroenterology and Motility. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Regeneracyjnej.
Pracuje w Klinice Gastroenterologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Wstęp

Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego towarzyszą intensywnemu treningowi fizycznemu. Powstają one wskutek fizjologicznego „przemieszczenia” krwi z przewodu pokarmowego do mięśni i serca, gdzie jest ona potrzebna w czasie wysiłku. Niestety w wyniku tego procesu dochodzi do niedokrwienia przewodu pokarmowego. Oczywiście niedokrwienie to nie jest niebezpieczne dla zdrowia, stanowi jednak dodatkowe obciążenie dla organizmu i może się wiązać z występowaniem rozmaitych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak: nudności, niestrawność, kurczowe bóle brzucha i jelit, wymioty oraz biegunki.



Wystąpienie tych objawów, które utrudniają, bądź wręcz uniemożliwiają zrealizowanie planu treningowego i/lub udział w zawodach sportowych jest poprzedzane przez zjawisko tzw. „przeciekającego jelita” (ang. leaky gut). W jelicie przeciekającym dochodzi do upośledzenia funkcji ochronnej bariery jelitowej, która zamiast zapobiegać to umożliwia absorpcję do krwi i tkanek patogenów oraz toksyn znajdujących się w przewodzie pokarmowym (endotoksemii).

Bariera jelitowa

Bariera jelitowa stanowi wysoce selektywną ochronę organizmu człowieka przed światem zewnętrznym. Jej główną rolą jest z jednej strony odpowiednia selekcja i wchłanianie korzystnych dla zdrowia składników odżywczych oraz eliminacja potencjalnie szkodliwych
substancji.


Inną bardzo ważną funkcją bariery jelitowej jest udział w modulowaniu układu immunologicznego. Poza wysiłkiem fizycznym barierę jelitową mogą uszkadzać między innymi: nieodpowiednia dieta, bogata w tłuszcze zwierzęce i cukry proste, przewlekły stres psychiczny, leki (antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej, preparaty żelaza) oraz zakażenia przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych.

Niestety biegacze bardzo często narażeni są na te czynniki. Jednym z pierwszych objawów upośledzenia bariery jelitowej są często nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych oraz reakcje alergiczne, które wynikają z upośledzenia funkcji układu immunologicznego i zaburzenia pracy niedawno opisanej osi jelito - płuca.


Wysiłek fizyczny i bariera jelitowa.

Przemieszczenie krwi do mięśni oraz układu krążenia będąca skutkiem wysiłku fizycznego prowadzi do zmniejszonego zaopatrzenia jelit w krew, tlen, składniki odżywcze oraz niewystarczającej eliminacji metabolitów i toksyn z ich komórek, co skutkuje obniżeniem pH oraz nadmiernym wytwarzaniem wolnych rodników, które uszkadzają komórki i nasilają procesy zapalne w organizmie. Dodatkowym czynnikiem uszkadzającym barierę jelitową
u sportowców może być także odwodnienie, zaburzenia osmolalności płynów ustrojowych oraz zmiana motoryki jelit.

Bariera jelitowa a zespół jelita nadwrażliwego

Jednym ze stanów, któremu towarzyszy upośledzenie bariery jelitowej jest zespół jelita nadwrażliwego (ZJN), który należy do najczęstszych zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego w Polsce i na świecie. Szczególnie częstym i uporczywym problemem w tym zespole są wzdęcia, towarzyszące dolegliwościom bólowym brzucha oraz zaburzenia wypróżniania. Ponadto u osób z ZJN często występują objawy spoza układu pokarmowego, takie jak depresja, zaburzenia lękowe i nerwicowe. Pojawiają się także skargi na zmęczenie, bóle głowy i mięśni oraz objawy ze strony układu moczowo-płciowego i układu krążenia. Wprawdzie nie znamy wszystkich przyczyn zespołu jelita nadwrażliwego, ale takie czynniki jak: zaburzenie mikroflory jelitowej (dysbioza), uszkodzenie bariery jelitowej, stres fizyczny i psychiczny, a także inne sytuacje, m.in. infekcje, zażywane leki (antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej), nieprawidłowa dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i węglowodany a także zaburzony rytm dobowy snu oraz częsta zmiana stref czasowych (np. podczas podróży samolotem) mogą dodatkowo nasilać ryzyko wystąpienia tego zespołu.

Modulacja mikroflory jelitowej za pomocą probiotyków

Przyjmowanie probiotyków prowadzi u ludzi aktywnych fizycznie i sportwoców
do zmniejszenia częstości, trwania zakażeń górnych dróg oddechowych oraz stopnia nasilenia objawów w ich przebiegu. Przyjmowanie probiotyków związane jest ze zmniejszeniem procesu zapalnego, zmniejszeniem wytwarzania wolnych rodników oraz łagodzeniem dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Należy podkreślić, że bakterie probiotyczne mogą wchodzić w skład wielu popularnych i ogólnie dostępnych produktów mlecznych (min. jogurtów). Stosowanie jogurtów w celu mo¬dulacji mikroflory jelitowej ma jednak znaczne ograniczenia. Po pierwsze, krótki termin przydatności do spożycia oraz konieczność przechowywania w lodówce często nie za¬pewniają optymalnej liczby dobroczynnych dla zdrowia bakterii. Producenci rzadko (jeśli w ogóle) podają całkowitą liczbę kolonii bakteryjnych (CFU, colony forming units) zawartych w opakowaniu. Po drugie, istnieje wiele doniesień litera¬turowych na temat szkodliwego wpływu tłuszczów oraz cukrów zawartych w mleku i jogurtach. Przyjmowa¬ne w dużych ilościach, mogą stymulować syntezę wybranych enzymów wątrobowych, promować wzrost patogennych bakterii, zwiększać ryzyko wystąpienia nieswoistych chorób zapalnych jelita grubego. Poza tym zawarte w mleku kazeina i laktoza mogą wy¬woływać wzdęcia i inne niepożądane objawy ze strony przewodu pokarmowego. Optymalną i bezpieczną formą dostarcza¬nia dobroczynnych bakterii w diecie u spor¬towców są probiotyki dostępne w aptekach w postaci kapsułek, kropli lub proszku w sa-szetkach. Na rynku farmaceutycznym jest obecnie bardzo dużo preparatów zawierają¬cych różne szczepy bakterii probiotycznych. Probiotyki to żywe bakterie mające dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka. W praktyce wiele dostępnych na rynku probiotyków nie zawiera żywych bakterii, ich liczba często jest niższa od zadeklarowanej przez producenta na opakowaniu a producenci nie dysponują badaniami stabilności produktów. Co wię¬cej, dostępne w aptekach probiotyki czę¬sto nie są wystarczająco zbadane. Dlatego wyboru probiotyku powinno się dokonać na podstawie rady lekarza, farmaceuty, trenera lub – jeżeli ktoś ma wystarczającą wiedzę – analizy wyników badań naukowych.

REKOMENDACJE

1. Wzmocnienie bariery jelitowej jest zalecane u wszystkich sportowców, a w szczególności przy występujących zaburzeniach przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunki, nudności, Zespół Jelita Nadwrażliwego), nawracających zakażeń, alergii, antybiotykoterapii, przyjmowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, inhibitorów pompy protonowej oraz doustnych preparatów żelaza.

2. W celu wzmocnienia bariery jelitowej należy stosować dietę bogatą w błonnik (w przypadku skłonności do zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego rekomendowany jest tzw. błonnik rozpuszczalny), unikać spożywania cukrów prostych, sztucznych słodzików i alkoholu oraz przyjmować probiotyki wieloszczepowe i/lub wielogatunkowe, w postaci kapsułek, kropli lub saszetek, o potwierdzonej stabilności, mechanizmie działania oraz skuteczności. Na podstawie pilotażowych badań wykonanych u sportowców można zalecić następujące szczepy bakterii probiotycznych: Bifidobacterium bifidum W23, Bifidobacterium lactis W51,Lactobacillus acidophilus W22, Enterococcus feacium W54, Lactobacillus brevis W63, Lactobacillus paracasei F19, Lactococcus lactis W58. , Bifidobacterium infantis Y1, różne szczepy Lacobacillus plantarum (CGMCC 1258, 299v, DSM 2648, WCFS1), Bacteroides thetaiotaomicron ATCC29184, Escherichia coli Nissle 1917, Bifidobacterium longum SP 0713. Wśród preparatów, dostępnych w aptekach zawierających wymienione powyżej szczepy bakterii probiotycznych na uwagę zasługują Sanprobi IBS, Sanprobi Super Formula, Sanprobi Barrier, Sanprobi Active & Sport, Mutaflor . Szczepy zawarte w tych preparatach zostały przebadane u osób z Zespołem Jelita Nadwrażliwego, a także
u sportowców i ludzi aktywnych fizycznie. Ich skuteczność została poddana ocenie w różnych badaniach naukowych, które potwierdziły ochronny wpływ testowanych bakterii probiotycznych na barierę jelitową człowieka. Bakterie probiotyczne należy stosować stale jako element codziennej diety w dawce zalecanej przez producenta.

3. Rekomendowane preparaty probiotyczne polecane w przypadku zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego takich jak bóle brzucha, wzdęcia, nudności oraz u osób z Zespołem jelita Nadwrażliwego to: Bifantis, Algin, Activia, Yakult, Sanprobi IBS, Mutaflor, Vivamix. Czas stosowania probiotyku powinien wynosić co najmniej 4 tygodnie w dawce zalecanej przez producenta.

4. W przypadku nawracających biegunek lub jako profilatyka rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego rekomendowane szczepy to Enterol, Dicoflor, Linex oraz różne probiotyki Sanprobi. Brak wystarczającej rekomendacji dla stosowania probiotyków w zaparciach stolca.

5. W przypadku przyjmowania antybiotyków powinno się przyjmować bakterie probiotyczne od początku przyjmowania antybiotyku, a następnie przez okres min. 7 dni
od zakończenia przyjmowania antybiotyku. Po ty czasie zaleca się przyjmowanie probiotyków chroniących barierę jelitową przez co najmniej 3 miesiące tak jak w punkcie 2 rekomendacji.

6. W przypadku przyjmowania NLPZ i IPP należy stosować probiotyki tak jak w punkcie 2 rekomendacji.

7. Stosowanie probiotyków jest bezpieczne związane z brakiem istotnego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

 

Zachęcamy do zakupu książki pod adresem:

http://skarzynski.pl/moje-ksiazki/trening/

 

Strona używa cookies Dowiedź się więcej